Ceza Soruşturması Süreci: Şüphelinin Hakları ve Savcılık Kararları

Ceza soruşturması, bir suç işlendiği şüphesinin öğrenilmesiyle başlayan ve Cumhuriyet savcısının dava açıp açmamaya karar vermesine kadar süren aşamadır. Bu aşamada yapılan işlemler, ileride görülecek davanın sonucunu doğrudan etkileyebilir.

Soruşturma Nasıl Başlar?

Soruşturma; şikâyet, suç duyurusu, kolluğun olaya el koyması veya savcılığın kendiliğinden bilgi edinmesiyle başlar. Şikâyete bağlı suçlarda soruşturma yapılabilmesi için mağdurun kanuni süre içinde şikâyette bulunması gerekir. Şikâyet ve suç duyurusu konusunda şikâyet ve suç duyurusu rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Soruşturmada Yapılan İşlemler

• Şüpheli, müşteki ve tanıkların ifadelerinin alınması,
• Arama ve el koyma,
• Bilirkişi incelemeleri, kamera kayıtlarının toplanması,
• Gerekirse gözaltı ve tutuklama gibi koruma tedbirleri.

Gözaltı Süresi

Gözaltı süresi, yakalama yerine en yakın hâkim veya mahkemeye gönderilme için gerekli süre hariç yirmi dört saati geçemez. Toplu olarak işlenen suçlarda Cumhuriyet savcısı bu süreyi her defasında bir günü geçmemek üzere üç gün süreyle uzatabilir (CMK m. 91). Gözaltındaki kişinin avukatla görüşme hakkı kısıtlanamaz.

Uzlaşma

Kanunda sayılan bazı suçlarda (örneğin basit yaralama, hakaret, tehdidin temel hâli ve basit dolandırıcılık gibi) soruşturma aşamasında taraflara uzlaştırma önerilir (CMK m. 253). Uzlaşma sağlanır ve edim yerine getirilirse kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir.

Savcılığın Verebileceği Kararlar

1. Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar (KYOK): Yeterli şüphe oluşturacak delil bulunmaması veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâlinde verilir.
2. Kamu davasının açılmasının ertelenmesi: Belirli şartlarda, üst sınırı üç yıl veya daha az hapis cezasını gerektiren suçlarda beş yıllık denetim süresiyle verilebilir.
3. İddianame: Yeterli şüphe varsa dava açılır ve kovuşturma aşamasına geçilir.

Kovuşturmaya Yer Olmadığı Kararına İtiraz

Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair karara tebliğden itibaren on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir (CMK m. 173). İtirazda, toplanmayan deliller ve eksik araştırma somut olarak gösterilmelidir.

Soruşturma Aşamasında Avukatın Rolü

Avukat; ifade sürecinde şüpheliye eşlik eder, dosyayı inceler (kısıtlama kararı yoksa), lehe delillerin toplanmasını talep eder, koruma tedbirlerine itiraz eder ve uzlaşma görüşmelerini yürütür. İfade öncesi yapılacaklar için ifadeye çağrıldım ne yapmalıyım yazımıza bakabilirsiniz.

Çerkezköy, Kapaklı ve Tekirdağ’da yürütülen ceza soruşturmalarında şüpheli veya müşteki olarak destek için ceza hukuku sayfamızı inceleyebilir, bizimle iletişime geçebilirsiniz.