Ortaklığın giderilmesi davası, halk arasında izale-i şuyu olarak bilinen ve paylı ya da elbirliği mülkiyetine konu bir malın ortaklar arasında paylaştırılmasını veya satılarak bedelinin paylaştırılmasını sağlayan davadır. Özellikle miras yoluyla birden fazla kişiye kalan tarla, ev ve arsalarda sık karşılaşılır.
Kimler Dava Açabilir?
Türk Medeni Kanunu’nun 698. maddesine göre paydaşlardan her biri, hukuki bir işlem gereği ortaklığın devamı zorunlu değilse, malın paylaşılmasını isteyebilir. Paydaşlardan yalnızca biri bile dava açabilir; diğer paydaşların rızası aranmaz. Ancak davada tüm paydaşların taraf olarak yer alması gerekir.
Zorunlu Arabuluculuk
1 Eylül 2023 tarihinden itibaren taşınır ve taşınmaz malların paylaştırılmasına ve ortaklığın giderilmesine ilişkin davalarda arabulucuya başvurmak dava şartıdır. Arabuluculuk görüşmelerinde paydaşlar malın kimde kalacağı, bedel ödenmesi veya satış konusunda anlaşabilir. Anlaşma sağlanamazsa düzenlenen son tutanakla dava açılabilir.
Dava Nerede Açılır?
Görevli mahkeme sulh hukuk mahkemesidir. Taşınmazlar bakımından yetkili mahkeme, taşınmazın bulunduğu yer mahkemesidir ve bu yetki kesindir. Çerkezköy veya Kapaklı’daki bir taşınmaz için dava Çerkezköy’deki sulh hukuk mahkemesinde görülür.
Paylaşım Nasıl Yapılır?
Kanun öncelikle aynen taksimi öngörür. Mal, değerinde önemli bir azalma olmadan paylara bölünebiliyorsa her paydaşa payı oranında bir kısım verilir. Aynen taksim mümkün değilse ya da imar mevzuatı buna izin vermiyorsa mal satış yoluyla ortaklıktan çıkarılır. Satış, icra dairesi veya satış memurluğu aracılığıyla açık artırma ile yapılır ve paydaşlar da ihaleye katılabilir. Elde edilen bedel paylar oranında dağıtılır.
Miras Kalan Taşınmazlarda Durum
Miras kalan taşınmaz henüz mirasçılar adına tescil edilmemişse, dava açılabilmesi için öncelikle mirasçılık belgesi (veraset ilamı) alınması gerekir. Mirasçılar arasında elbirliği mülkiyeti bulunduğundan, dava tüm mirasçılara karşı yöneltilir.
Dava Süresi ve Masraflar
Davanın süresi; paydaş sayısı, tebligat işlemleri, keşif ve bilirkişi incelemesi gibi aşamalara göre değişir. Paydaşlardan birinin yurt dışında bulunması veya mirasçılardan birinin ölmüş olması süreci uzatabilir. Yargılama giderleri kural olarak paydaşlara payları oranında yükletilir.
Dava Açmadan Önce Değerlendirilmesi Gerekenler
- Malın gerçek piyasa değeri ve ihalede düşük bedelle satılma riski,
- Paydaşlardan birinin diğer payları satın alma imkânı,
- Taşınmaz üzerindeki ipotek, haciz ve şerhler,
- Paydaşların kullanım durumu ve ecrimisil (haksız işgal tazminatı) talepleri.
Çerkezköy, Kapaklı ve Tekirdağ’daki taşınmazlarınız için ortaklığın giderilmesi sürecinde arabuluculuk aşamasından itibaren destek alabilirsiniz. Genel bilgi için medeni hukuk ve miras hukuku sayfalarımızı inceleyebilir, bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Somut olayınıza ilişkin değerlendirme için bir avukata danışmanız önerilir.