Nafaka artırım ve azaltma davası, boşanma sırasında veya sonrasında belirlenen nafakanın, tarafların durumundaki değişikliklere göre yeniden belirlenmesi için açılır. Nafaka, bir kez belirlendikten sonra değişmez bir miktar değildir; ekonomik koşullar ve ihtiyaçlar değiştikçe yeniden değerlendirilebilir.
Hangi Nafakalar Değiştirilebilir?
- Yoksulluk nafakası (TMK m. 175): Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek eş için hükmedilen nafaka,
- İştirak nafakası (TMK m. 182): Velayeti kendisine bırakılmayan ebeveynin çocuğun giderlerine katılımı,
- Tedbir nafakası: Dava süresince hükmedilen nafaka.
Türk Medeni Kanunu’nun 176. maddesine göre tarafların mali durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirmesi hâlinde nafakanın artırılması ya da azaltılması istenebilir.
Nafaka Artırım Davası Ne Zaman Açılır?
- Enflasyon nedeniyle nafakanın alım gücünün azalması,
- Çocuğun okula başlaması, eğitim ve sağlık giderlerinin artması,
- Nafaka yükümlüsünün gelirinin önemli ölçüde artması,
- Nafaka alacaklısının ihtiyaçlarının artması.
Kararda veya protokolde yıllık artış oranı belirlenmemişse, nafakanın güncel ekonomik koşullara uyarlanması için artırım davası açılması gerekir.
Nafaka Azaltma veya Kaldırma Davası
Nafaka yükümlüsü şu durumlarda azaltma ya da kaldırma talep edebilir:
- Gelirinin ciddi şekilde azalması, işsiz kalması,
- Nafaka alacaklısının düzenli bir işe girmesi ve yoksulluğunun ortadan kalkması,
- Nafaka alacaklısının yeniden evlenmesi (yoksulluk nafakası kendiliğinden sona erer),
- Alacaklının evlenmeksizin fiilen evliymiş gibi yaşaması veya haysiyetsiz hayat sürmesi,
- Çocuğun ergin olması (iştirak nafakası kural olarak sona erer; eğitim devam ediyorsa ayrıca değerlendirilir).
Dava Süreci
Nafaka artırım ve azaltma davaları aile mahkemesinde görülür. Mahkeme tarafların gelir, gider ve yaşam koşullarını araştırır; bu kapsamda maaş bordroları, banka kayıtları, SGK kayıtları ve sosyal ekonomik durum araştırması değerlendirilir. Hükmedilecek artış genellikle ÜFE veya TÜFE gibi endekslerle ve tarafların değişen durumlarıyla orantılı olarak belirlenir.
Ödenmeyen Nafaka
Nafaka ödenmezse alacaklı, ilamlı icra yoluyla takip başlatabilir. İcra İflas Kanunu’nun 344. maddesi uyarınca nafaka borcunu ödemeyen yükümlü hakkında, şikâyet üzerine tazyik hapsi kararı verilebilir. Nafaka alacakları, diğer alacaklara göre öncelikli niteliktedir.
Davayı Açmadan Önce
Nafaka kararını uzun süre değiştirmeden bırakmak, geçmiş döneme ilişkin talepleri sınırlayabilir; değişiklik ancak dava tarihinden itibaren geçerli olabilir. Bu nedenle koşullar değiştiğinde vakit kaybetmeden harekete geçilmesi önerilir. Nafakanın genel esasları için nafaka davası rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Çerkezköy, Kapaklı ve Tekirdağ’da nafaka artırım veya azaltma talebiniz için boşanma ve aile hukuku sayfamızı inceleyebilir, dosyanızın değerlendirilmesi için bize ulaşabilirsiniz.
2016’dan bu yana avukat; Tekirdağ Çerkezköy’de serbest avukatlık, arabuluculuk ve hukuki danışmanlık hizmeti vermektedir.
HakkındaBu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Somut olayınıza ilişkin değerlendirme için bir avukata danışmanız önerilir.