Vasi atanması, kendi işlerini göremeyen ve korunmaya ihtiyaç duyan kişilerin kişisel ve mali menfaatlerini korumak için başvurulan bir koruma önlemidir. Özellikle ileri yaştaki aile bireylerinin banka, tapu ve emeklilik işlemlerinde vasi atanması sık gündeme gelir.
Kimler Vesayet Altına Alınır?
Türk Medeni Kanunu’na göre şu kişiler kısıtlanarak vesayet altına alınabilir:
- Akıl hastalığı veya akıl zayıflığı nedeniyle işlerini göremeyen, korunması ve bakımı için sürekli yardıma ihtiyacı olan kişiler (TMK m. 405),
- Savurganlık, alkol veya uyuşturucu bağımlılığı, kötü yaşam tarzı veya kötü yönetimi nedeniyle kendisini ya da ailesini darlık veya yoksulluk tehlikesine düşüren kişiler (TMK m. 406),
- Bir yıl veya daha uzun süreli özgürlüğü bağlayıcı ceza alan kişiler (TMK m. 407),
- Yaşlılık, engellilik veya ağır hastalık nedeniyle işlerini gerektiği gibi yönetemediğini ispat ederek kendi isteğiyle kısıtlanmayı talep eden ergin kişiler (TMK m. 408).
Velayet altında olmayan küçükler de vesayet altına alınır.
Vasi Atanması Süreci
Vasi atanması için kişinin yerleşim yeri sulh hukuk mahkemesine başvurulur. Akıl hastalığı veya zayıflığı sebebiyle kısıtlamada mahkeme, resmi sağlık kurulu raporu alır ve kural olarak kısıtlanması istenen kişiyi dinler. Mahkeme, öncelikle kısıtlının eşini veya yakın akrabasını vasi olarak atar; kısıtlının ve yakınlarının istekleri de dikkate alınır.
Vasinin Görevleri
Vasi, kısıtlının kişisel ve mali menfaatlerini korur ve onu temsil eder. Bazı önemli işlemler ise vesayet makamının izni olmadan yapılamaz (TMK m. 462). Bunlar arasında:
- Taşınmaz alımı, satımı, rehnedilmesi,
- Olağan yönetim sınırlarını aşan taşınır işlemleri,
- Kira sözleşmeleri (belirli süreyi aşanlar),
- Ödünç verme, ödünç alma ve kefalet,
- Dava açılması ve sulh olunması sayılabilir.
Vasi, yönetimi hakkında belirli dönemlerde vesayet makamına hesap verir.
Kayyımlık Nedir?
Kayyım, belirli bir işin görülmesi veya bir malvarlığının yönetilmesi için atanır (TMK m. 426–427). Örneğin velinin ve çocuğun menfaatlerinin çatıştığı bir işlem, uzun süre ortada olmayan kişinin mallarının yönetimi veya mirasçıları belli olmayan bir terekenin korunması için kayyım atanabilir. Kayyımlık, vesayetten farklı olarak kişinin fiil ehliyetini kısıtlamaz.
Yasal Danışman
Kısıtlanmayı gerektirecek ağırlıkta olmamakla birlikte bazı işlemlerde korunmaya ihtiyaç duyan kişiler için yasal danışman atanabilir (TMK m. 429).
Çerkezköy, Kapaklı ve Tekirdağ’da aile bireyleriniz için vasi veya kayyım atanması, vesayet makamından izin alınması ve hesap verme süreçlerinde destek için medeni hukuk sayfamızı inceleyebilir, bize ulaşabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Somut olayınıza ilişkin değerlendirme için bir avukata danışmanız önerilir.