Ayıplı mal, tüketiciye teslim edildiği anda sözleşmeye uygun olmayan, ambalajında, etiketinde veya reklamlarında belirtilen özellikleri taşımayan ya da kullanım amacını önemli ölçüde etkileyen eksiklikleri bulunan maldır (6502 sayılı Kanun m. 8).
Ayıplı Mal Örnekleri
- Kısa süre içinde arızalanan elektronik cihazlar ve beyaz eşyalar,
- İlan edilen özellikleri taşımayan ürünler,
- Hasarlı veya eksik parçalı teslim edilen ürünler,
- Kullanma kılavuzunda belirtilen performansı göstermeyen mallar.
Tüketicinin Seçimlik Hakları
Malın ayıplı olduğunun anlaşılması hâlinde tüketici şu haklardan birini seçebilir (m. 11):
- Sözleşmeden dönme: Malı iade edip bedelini geri alma,
- Bedel indirimi: Malı alıkoyup ayıp oranında indirim isteme,
- Ücretsiz onarım: Aşırı bir masraf gerektirmiyorsa satıcı tarafından tamir,
- Ayıpsız misli ile değişim: İmkân varsa ayıpsız bir ürünle değiştirme.
Ayrıca koşulları varsa tazminat da talep edilebilir. Satıcı, tüketicinin tercih ettiği hakkı kural olarak talebin kendisine yöneltilmesinden itibaren otuz iş günü içinde yerine getirmek zorundadır.
Satıcı Reddederse
Satıcı veya üretici talebinizi karşılamazsa:
- Uyuşmazlık değeri belirlenen parasal sınırın altındaysa tüketici hakem heyetine,
- Sınırın üzerindeyse arabuluculuk sonrası tüketici mahkemesine başvurabilirsiniz.
Zamanaşımı
Ayıplı maldan sorumluluk, daha uzun bir süre kararlaştırılmamışsa malın teslimden itibaren iki yıllık zamanaşımına tabidir; konut ve tatil amaçlı taşınmazlarda bu süre beş yıldır. Ayıp ağır kusur veya hile ile gizlenmişse zamanaşımı uygulanmaz.
Delilleri Saklayın
Fatura, garanti belgesi, servis fişleri, satıcıyla yazışmalar ve ürünün ayıbını gösteren fotoğraf ve videolar başvuru için temel belgelerdir. Garanti süresi içindeki tamir hakları için garanti ve iade yazımızı inceleyebilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Ayıplı ürünü değiştirmek için fatura şart mı?
Satın almayı ispat eden fatura, fiş veya ödeme belgesi talebinizi kolaylaştırır; banka hareketleri de delil olabilir.
Satıcı “üreticiye gidin” diyebilir mi?
Hayır. Tüketici seçimlik haklarını satıcıya karşı kullanabilir; satıcı, üretici ve ithalatçı müteselsilen sorumludur.
Ürünü kullandım, yine de iade edebilir miyim?
Ayıp sonradan ortaya çıkmışsa olağan kullanım iade hakkını ortadan kaldırmaz; değer kaybı somut olaya göre değerlendirilir.
Ayıplı mal için ne kadar sürem var?
Kural olarak teslimden itibaren iki yıl, konutlarda beş yıl içinde haklar kullanılmalıdır.
Çerkezköy, Kapaklı ve Tekirdağ’daki tüketici uyuşmazlıklarınızda hakem heyeti başvurusundan dava aşamasına kadar destek için tüketici hukuku sayfamızı inceleyebilir, bize ulaşabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Somut olayınıza ilişkin değerlendirme için bir avukata danışmanız önerilir.