Fazla Mesai Alacağı: Nasıl Hesaplanır ve Nasıl İspatlanır?

Fazla mesai alacağı, işçinin yasal çalışma süresinin üzerinde çalıştığı saatler için talep edebileceği zamlı ücrettir. Özellikle vardiyalı çalışılan fabrikalarda ve hizmet sektöründe en sık uyuşmazlık konusu olan işçi alacaklarındandır.

Fazla Çalışma Nedir?

İş Kanunu’na göre haftalık çalışma süresi en çok 45 saattir. Bu sürenin üzerindeki çalışmalar fazla çalışmadır. Haftalık çalışma süresinin sözleşmeyle 45 saatin altında belirlendiği durumlarda ise bu süreyi aşan ve 45 saate kadar olan çalışmalar fazla sürelerle çalışma olarak adlandırılır.

Nasıl Hesaplanır?

• Fazla çalışmanın her bir saati için normal saat ücretinin yüzde elli fazlası ödenir,
• Fazla sürelerle çalışmada her bir saat için normal saat ücretinin yüzde yirmi beşi eklenir,
• İşçi isterse fazla çalışma ücreti yerine, her saat için bir saat otuz dakika serbest zaman kullanabilir.

Bir yıldaki toplam fazla çalışma süresi 270 saatten fazla olamaz. Fazla çalışma için kural olarak işçinin onayı alınmalıdır.

Fazla Mesai Nasıl İspatlanır?

İspat yükü kural olarak işçidedir. Kullanılabilecek deliller:

• Puantaj kayıtları, giriş-çıkış (turnike, parmak izi) kayıtları,
• Vardiya listeleri ve iş yeri yazışmaları,
• Servis saatleri,
• Aynı dönemde çalışan iş arkadaşlarının tanıklığı,
• WhatsApp grupları veya e-postalar.

Bordrolarda fazla mesai ödenmiş görünüyorsa ve işçi bu bordroları ihtirazi kayıt koymadan imzalamışsa, ispat daha zor hâle gelebilir.

Zamanaşımı

Fazla mesai alacakları beş yıllık zamanaşımına tabidir. İş devam ederken de talep edilebilir; ancak genellikle iş sözleşmesinin sona ermesiyle birlikte diğer alacaklarla beraber ileri sürülür. Dava öncesi zorunlu arabuluculuk aşaması bulunur.

Hakkaniyet İndirimi

Mahkemeler tanık beyanına dayanılarak hesaplanan fazla mesai alacaklarında, işçinin izin, rapor ve diğer nedenlerle çalışmadığı günleri gözetmek amacıyla belirli oranda hakkaniyet indirimi uygulayabilmektedir.

Sık Sorulan Sorular

Fazla mesai ücreti maaşa dahil edilebilir mi?

Sözleşmeye konulan ve yıllık 270 saati aşmayan makul fazla çalışmanın ücrete dahil olduğuna dair hükümler yargı uygulamasında belirli koşullarla geçerli kabul edilebilir.

Tanıkla fazla mesai ispatlanabilir mi?

Evet. Aynı dönemde çalışmış iş arkadaşlarının tanıklığı en sık kullanılan ispat yollarındandır.

Fazla mesai için ne kadar geriye gidilebilir?

Fazla mesai alacakları beş yıllık zamanaşımına tabidir; bu nedenle son beş yıla ait alacaklar talep edilebilir.

Çerkezköy, Kapaklı, Çorlu ve Tekirdağ’daki fabrika ve iş yerlerinde çalışan işçiler ile işverenler için iş ve sosyal güvenlik hukuku sayfamızı inceleyebilir, dosyanızın değerlendirilmesi için bize ulaşabilirsiniz.