Menfi tespit davası, bir kişinin belirli bir borçtan dolayı borçlu olmadığının mahkemece tespit edilmesi için açılan davadır. Özellikle haksız icra takiplerine, teminat amaçlı verilen senetlere ve ödenmiş borçlara karşı önemli bir korunma aracıdır.
Ne Zaman Açılır?
İcra ve İflas Kanunu’nun 72. maddesine göre menfi tespit davası:
- İcra takibinden önce (örneğin elinizdeki senet nedeniyle takip yapılacağından endişe ediyorsanız),
- İcra takibinden sonra (takip kesinleşmiş olsa bile) açılabilir.
Sık Karşılaşılan Durumlar
- Teminat olarak verilen senedin, borç ödendiği hâlde takibe konulması,
- Ödenmiş bir borç için takip başlatılması,
- Kimlik bilgilerinin kötüye kullanılmasıyla oluşturulan borçlar,
- Abonelik veya kredi borçlarında haksız hesaplamalar,
- Kambiyo senedinde itiraz süresi kaçırılmış ancak borcun bulunmadığı durumlar.
İhtiyati Tedbir ve Teminat
Takipten önce açılan davada borçlu, alacağın yüzde on beşinden aşağı olmamak üzere teminat göstererek takibin yapılmamasını tedbir yoluyla isteyebilir. Takipten sonra açılan davada ise mahkeme, teminat karşılığında icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde tedbir kararı verebilir. Ancak menfi tespit davası kural olarak takibi durdurmaz.
Davanın Sonucu
Dava kabul edilirse borçlunun borçlu olmadığı tespit edilir ve takip durur. Alacaklının kötü niyetli olduğu anlaşılırsa, alacağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilebilir.
Borç Ödendiyse: İstirdat Davası
Borçlu olmadığı hâlde icra baskısıyla ödeme yapan kişi, ödeme tarihinden itibaren bir yıl içinde ödediği paranın geri verilmesi için istirdat davası açabilir (İİK m. 72/7). Menfi tespit davası devam ederken ödeme yapılmışsa dava kendiliğinden istirdat davasına dönüşür.
Görevli Mahkeme
Menfi tespit davası, uyuşmazlığın niteliğine göre asliye hukuk, asliye ticaret, tüketici veya iş mahkemesinde açılır. Ticari uyuşmazlıklarda arabuluculuk şartı da ayrıca değerlendirilmelidir. Takibe yapılacak itiraz için icra takibine itiraz yazımızı inceleyebilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Menfi tespit davası icrayı durdurur mu?
Kural olarak durdurmaz; mahkemeden teminat karşılığı ihtiyati tedbir istenebilir.
Ödedikten sonra parayı geri alabilir miyim?
Borçlu olmadığı hâlde ödeme yapan kişi, ödemeden itibaren bir yıl içinde istirdat davası açabilir.
Menfi tespit davası nerede açılır?
Uyuşmazlığın niteliğine göre asliye hukuk, asliye ticaret, tüketici veya iş mahkemesinde açılır.
Çerkezköy, Kapaklı, Çorlu ve Tekirdağ’daki icra dairelerinde yürütülen takipleriniz için icra ve iflas hukuku sayfamızı inceleyebilir, dosyanızın değerlendirilmesi için bize ulaşabilirsiniz.
2016’dan bu yana avukat; Tekirdağ Çerkezköy’de serbest avukatlık, arabuluculuk ve hukuki danışmanlık hizmeti vermektedir.
HakkındaBu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Somut olayınıza ilişkin değerlendirme için bir avukata danışmanız önerilir.