Meslek hastalığı, işçinin çalıştığı işin niteliğinden ya da işin yürütüm şartlarından dolayı uğradığı geçici veya sürekli hastalık, bedensel veya ruhsal engellilik hâlidir (5510 sayılı Kanun m. 14). Toz, kimyasal madde, gürültü ve titreşime maruz kalınan sanayi işlerinde sık görülür.
Örnek Meslek Hastalıkları
- Silikozis, pnömokonyoz gibi toza bağlı akciğer hastalıkları,
- Gürültüye bağlı işitme kaybı,
- Kimyasal maddelere bağlı zehirlenme ve cilt hastalıkları,
- Ağır yük kaldırma veya tekrarlayan hareketlere bağlı kas-iskelet sistemi rahatsızlıkları,
- Mesleki astım.
Meslek Hastalığı Nasıl Tespit Edilir?
Meslek hastalığı, yetkili hastanelerin sağlık kurulu raporu ve dayanağı tıbbi belgeler üzerine SGK Sağlık Kurulu tarafından tespit edilir. SGK, gerektiğinde iş yerinde çalışma koşullarını inceletebilir. Hastalığın meslek hastalığı sayılabilmesi için, işçinin hastalığa neden olan işten ayrıldıktan sonra hastalığın ortaya çıkmasına kadar geçen sürenin, ilgili mevzuatta belirtilen yükümlülük süresi içinde kalması gerekir.
SGK Kararına İtiraz
SGK Sağlık Kurulu’nun meslek hastalığı bulunmadığı veya meslekte kazanma gücü kayıp oranına ilişkin kararına itiraz edilebilir. Uyuşmazlık sürerse iş mahkemesinde dava açılabilir ve mahkeme Adli Tıp Kurumu’ndan rapor alabilir.
İşçinin Hakları
- Geçici iş göremezlik ödeneği,
- Meslekte kazanma gücünün en az %10 azalması hâlinde sürekli iş göremezlik geliri,
- İşverenin iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini almamasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat.
Tazminat davası, iş kazası tazminatı davalarına benzer şekilde kusur ve maluliyet raporları esas alınarak görülür.
İşverenin Sorumluluğu
İşveren; risk değerlendirmesi yapmak, kişisel koruyucu donanım sağlamak, periyodik sağlık muayenesi yaptırmak ve çalışanları eğitmekle yükümlüdür. Bu yükümlülüklerin ihlali, hem tazminat sorumluluğunu hem de SGK’nın rücu talebini doğurabilir.
Zamanaşımı
Meslek hastalığından kaynaklanan tazminat taleplerinde zamanaşımı, hastalığın ve kazanma gücü kaybının kesin olarak tespit edildiği tarihten itibaren başlar. Hastalıklar uzun yıllar sonra ortaya çıkabildiğinden, çalışma dönemine ait iş yeri kayıtlarının ve sağlık belgelerinin saklanması önemlidir.
Sık Sorulan Sorular
İşten ayrıldıktan sonra meslek hastalığı tespit ettirebilir miyim?
Evet, hastalığın mevzuattaki yükümlülük süresi içinde ortaya çıkması hâlinde işten ayrıldıktan sonra da başvuru yapılabilir.
Meslek hastalığı için nereye başvurulur?
Yetkili hastanelerden alınan sağlık kurulu raporu ile SGK’ya başvurulur; Kurum Sağlık Kurulu değerlendirme yapar.
İşverenden tazminat isteyebilir miyim?
İş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin alınmadığı hâllerde işverenden maddi ve manevi tazminat talep edilebilir.
Çerkezköy, Kapaklı, Çorlu ve Tekirdağ’daki fabrika ve iş yerlerinde çalışan işçiler ile işverenler için iş ve sosyal güvenlik hukuku sayfamızı inceleyebilir, dosyanızın değerlendirilmesi için bize ulaşabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Somut olayınıza ilişkin değerlendirme için bir avukata danışmanız önerilir.