Vasiyetnamenin İptali Davası: Sebepler ve Süreler

Vasiyetnamenin iptali davası, kanuni şartlara uygun olarak düzenlenmeyen veya mirasbırakanın gerçek iradesini yansıtmayan bir vasiyetnamenin hükümsüz kılınması için açılan davadır. Bu davayı vasiyetnamenin iptalinde menfaati bulunan yasal veya atanmış mirasçılar ile vasiyet alacaklıları açabilir.

İptal Sebepleri

Türk Medeni Kanunu’nun 557. maddesine göre ölüme bağlı tasarruf şu durumlarda iptal edilebilir:

1. Ehliyetsizlik: Mirasbırakanın tasarruf ehliyeti olmadığı bir sırada yapılması (örneğin ileri derecede demans veya akıl hastalığı),
2. İrade sakatlığı: Yanılma, aldatma, korkutma veya zorlama etkisi altında yapılması,
3. Hukuka veya ahlaka aykırılık: İçeriğinin, konulan şartların veya yüklemelerin hukuka ya da ahlaka aykırı olması,
4. Şekil eksikliği: Kanunda öngörülen şekle uyulmaması (örneğin el yazılı vasiyetnamede tarih veya imza bulunmaması).

Dava Süresi

İptal davası açma hakkı (TMK m. 559):

• Davacının tasarrufu, iptal sebebini ve kendisinin hak sahibi olduğunu öğrendiği tarihten itibaren bir yıl,
• Her hâlde vasiyetnamenin açılması tarihinden itibaren iyiniyetli davalılara karşı on yıl, iyiniyetli olmayanlara karşı yirmi yıl geçmekle düşer.

Bu süreler hak düşürücüdür; geçtikten sonra dava açılamaz. Ancak iptal sebepleri, def’i yoluyla her zaman ileri sürülebilir.

Ehliyetsizlik Nasıl İspatlanır?

Ehliyetsizlik iddiasında mahkeme; mirasbırakanın vasiyetname tarihindeki sağlık kayıtlarını, hastane raporlarını, kullandığı ilaçları ve tanık beyanlarını değerlendirir. Genellikle Adli Tıp Kurumu’ndan mirasbırakanın tasarruf tarihinde ayırt etme gücüne sahip olup olmadığına dair rapor alınır. Resmi vasiyetnamelerde tanıkların onayı bulunduğundan ispat daha güç olabilir.

Görevli Mahkeme

Vasiyetnamenin iptali davaları asliye hukuk mahkemesinde görülür ve mirasbırakanın son yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir.

İptal ile Tenkis Arasındaki Fark

İptal davasında vasiyetnamenin geçersizliği ileri sürülür. Vasiyetname geçerli olmakla birlikte saklı payları zedeliyorsa, iptal değil tenkis davası açılması gerekir. Uygulamada iptal talebi asıl, tenkis talebi ise terditli (ikincil) olarak birlikte ileri sürülebilir. Vasiyetname türleri hakkında vasiyetname rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Vasiyetnamenin iptali davası ne kadar sürer?

Ehliyet araştırması ve Adli Tıp raporu gerektiren davalar genellikle uzun sürer.

El yazılı vasiyetnamede tarih eksikse ne olur?

Kanunun aradığı şekil şartlarına uyulmaması iptal sebebidir; ancak somut olayda değerlendirme yapılır.

İptal davasını kimler açabilir?

İptalde menfaati bulunan yasal veya atanmış mirasçılar ile vasiyet alacaklıları açabilir.

Çerkezköy, Kapaklı, Saray ve Tekirdağ’da miras ve tereke işlemleriniz için miras hukuku sayfamızı inceleyebilir, dosyanızın değerlendirilmesi için bize ulaşabilirsiniz.