Tenkis davası, mirasbırakanın sağlığında yaptığı bağışlar veya ölüme bağlı tasarruflarla saklı paylı mirasçıların payını zedelemesi hâlinde, bu tasarrufların saklı pay ölçüsünde indirilmesi için açılan davadır.
Saklı Pay Nedir?
Saklı pay, kanunun belirli mirasçılara mutlak olarak ayırdığı ve mirasbırakanın vasiyetname veya bağışla ortadan kaldıramayacağı paydır. Mirasbırakan, saklı paylar dışında kalan tasarruf edilebilir kısım üzerinde serbestçe işlem yapabilir.
Saklı Pay Oranları
Türk Medeni Kanunu’nun 506. maddesine göre:
- Altsoy için yasal miras payının yarısı,
- Ana ve babadan her biri için yasal miras payının dörtte biri,
- Sağ kalan eş için; altsoy veya ana-baba zümresiyle birlikte mirasçı olursa yasal miras payının tamamı, diğer hâllerde dörtte üçü.
2007 yılında yapılan değişiklikle kardeşlerin saklı payı kaldırılmıştır.
Hangi Tasarruflar Tenkise Tabidir?
- Vasiyetnameyle yapılan ve saklı payı aşan kazandırmalar,
- Mirasbırakanın ölümünden önceki bir yıl içinde yaptığı olağan hediyeler dışındaki bağışlar,
- Saklı pay kurallarını dolanmak amacıyla yapıldığı açıkça belli olan kazandırmalar,
- Mirastan feragat karşılığı yapılan ödemeler ve bazı mal varlığı devirleri (TMK m. 565).
Dava Süreleri
Tenkis davası açma hakkı (TMK m. 571):
- Mirasçıların saklı paylarının zedelendiğini öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl,
- Her hâlde vasiyetnamelerde vasiyetnamenin açılmasından, diğer tasarruflarda mirasın açılmasından (ölümden) itibaren on yıl geçmekle düşer.
Tenkis talebi, def’i yoluyla her zaman ileri sürülebilir.
Tenkis ile Muris Muvazaası Arasındaki Fark
Mirasbırakan malını gerçekte bağışlamış ancak tapuda satış göstermişse, mirasçılar muris muvazaası nedeniyle tapu iptal davası açabilir. Muris muvazaası davası süreye bağlı değildir ve tüm mirasçılar tarafından açılabilir. Tenkis davası ise yalnızca saklı paylı mirasçılara tanınır ve sürelere tabidir. Uygulamada muvazaa talebi asıl, tenkis talebi ise terditli olarak birlikte ileri sürülebilir.
Görevli Mahkeme ve Hesaplama
Tenkis davaları asliye hukuk mahkemesinde görülür. Saklı payın hesabında terekenin ölüm tarihindeki değeri esas alınır ve genellikle bilirkişi incelemesi yapılır.
Sık Sorulan Sorular
Kardeşlerin saklı payı var mı?
Hayır, 2007 yılında yapılan değişiklikle kardeşlerin saklı payı kaldırılmıştır.
Tenkis davası için süre ne zaman başlar?
Saklı payın zedelendiğinin öğrenilmesinden itibaren bir yıl ve her hâlde on yıllık üst süre içinde dava açılmalıdır.
Tenkis ile muris muvazaası aynı dava mı?
Hayır, farklı davalardır; ancak çoğu zaman muvazaa asıl, tenkis terditli talep olarak birlikte ileri sürülür.
Çerkezköy, Kapaklı, Saray ve Tekirdağ’da miras ve tereke işlemleriniz için miras hukuku sayfamızı inceleyebilir, dosyanızın değerlendirilmesi için bize ulaşabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Somut olayınıza ilişkin değerlendirme için bir avukata danışmanız önerilir.