Muris muvazaası, mirasbırakanın (murisin) bazı mirasçılarını mirastan yoksun bırakmak amacıyla, gerçekte bağışladığı bir malı tapuda satış gibi göstererek devretmesidir. Uygulamada “mirastan mal kaçırma” olarak da bilinir ve en sık karşılaşılan miras uyuşmazlıklarındandır.
Hukuki Dayanak
Muris muvazaası, Yargıtay’ın 1 Nisan 1974 tarihli İçtihadı Birleştirme Kararı ile şekillenmiştir. Bu karara göre mirasbırakanın gerçekte bağış yapmak istediği hâlde, mirasçılardan mal kaçırmak amacıyla tapuda satış göstermesi hâlinde, görünürdeki satış sözleşmesi muvazaalı olduğu için, gizli bağış sözleşmesi ise resmî şekilde yapılmadığı için geçersizdir. Bu nedenle mirasçılar tapunun iptalini ve miras payları oranında adlarına tescilini isteyebilir.
Muris Muvazaasının Tipik Örnekleri
- Babanın evini oğullarından birine “satış” göstererek devretmesi,
- Değeri çok yüksek bir taşınmazın çok düşük bir bedelle devredilmiş gibi gösterilmesi,
- Mirasbırakanın ihtiyacı olmadığı hâlde ölümünden kısa süre önce mallarını devretmesi,
- Alıcının bedeli ödeyecek ekonomik gücünün bulunmaması.
Muvazaa Nasıl İspatlanır?
Mirasçılar muvazaayı tanık dahil her türlü delille ispat edebilir. Mahkeme şu hususları değerlendirir:
- Satış bedeli ile gerçek değer arasındaki fark,
- Mirasbırakanın malı satmak için makul bir nedeni olup olmadığı,
- Alıcının ödeme gücü ve bedelin ödendiğine dair kayıt,
- Mirasbırakan ile mirasçılar arasındaki ilişki ve mal kaçırma iradesi.
Kimler, Ne Zaman Dava Açabilir?
Saklı paylı olsun olmasın, mal kaçırılan tüm yasal mirasçılar dava açabilir. Dava, mirasbırakanın ölümünden sonra açılır ve zamanaşımına veya hak düşürücü süreye tabi değildir. Dava, taşınmazın bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesinde görülür; taşınmaz üzerine ihtiyati tedbir konulması önerilir.
Tenkis Davası ile Birlikte
Muvazaa ispat edilemezse, saklı paylı mirasçıların payları zedelenmişse tenkis davası yoluna başvurulabilir. Bu nedenle iki talep çoğunlukla birlikte ileri sürülür. Tapu davaları hakkında genel bilgi için tapu iptal ve tescil yazımızı inceleyebilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Muris muvazaası davası için süre var mı?
Hayır, muris muvazaasına dayalı tapu iptal ve tescil davası zamanaşımına tabi değildir.
Tanıkla ispat mümkün mü?
Evet, mirasçılar muvazaayı tanık dahil her türlü delille ispat edebilir.
Gerçekten satış yapılmışsa ne olur?
Bedelin ödendiği ve satışın gerçek olduğu ispatlanırsa dava reddedilir; ancak saklı pay ihlali varsa tenkis gündeme gelebilir.
Çerkezköy, Kapaklı, Saray ve Tekirdağ’da miras ve tereke işlemleriniz için miras hukuku sayfamızı inceleyebilir, dosyanızın değerlendirilmesi için bize ulaşabilirsiniz.
2016’dan bu yana avukat; Tekirdağ Çerkezköy’de serbest avukatlık, arabuluculuk ve hukuki danışmanlık hizmeti vermektedir.
HakkındaBu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Somut olayınıza ilişkin değerlendirme için bir avukata danışmanız önerilir.
