Mirasçılıktan çıkarma, halk arasında ıskat olarak bilinen ve mirasbırakanın kanunda sayılan sebeplerin varlığı hâlinde saklı paylı bir mirasçısını mirastan yoksun bırakmasıdır. Saklı pay kural olarak mirasçıdan alınamayacağından, çıkarma ancak sıkı şartlarla mümkündür.
Mirasçılıktan Çıkarma Sebepleri
Türk Medeni Kanunu’nun 510. maddesine göre mirasbırakan, saklı paylı mirasçısını şu durumlarda mirasçılıktan çıkarabilir:
- Mirasçının mirasbırakana veya onun yakınlarından birine karşı ağır bir suç işlemiş olması,
- Mirasçının mirasbırakana veya onun ailesi üyelerine karşı aile hukukundan doğan yükümlülüklerini önemli ölçüde yerine getirmemiş olması.
Örneğin mirasbırakana fiziksel şiddet uygulanması, hastalığında bakım ve ilgiden tamamen yoksun bırakılması gibi durumlar değerlendirilebilir. Basit aile içi küslükler çıkarma sebebi sayılmaz.
Nasıl Yapılır?
Mirasçılıktan çıkarma, geçerli bir ölüme bağlı tasarrufla (resmi veya el yazılı vasiyetname ya da miras sözleşmesi) yapılır. Mirasbırakanın çıkarma sebebini tasarrufunda açıkça belirtmesi gerekir (TMK m. 512). Sebebin belirtilmemesi veya gerçeğe aykırı olması, çıkarmanın sonuçlarını ortadan kaldırabilir.
Çıkarılan Mirasçı Ne Yapabilir?
Mirasçılıktan çıkarılan kişi, çıkarma sebebinin gerçek olmadığını veya tasarrufta belirtilmediğini ileri sürerek dava açabilir. Bu durumda ispat yükü, çıkarmadan yararlananlardadır. Çıkarma sebebinin ispat edilememesi hâlinde tasarruf, mirasçının saklı payı dışında geçerli kalır ve çıkarılan mirasçı saklı payını talep edebilir.
Çıkarmanın Sonuçları
Mirasçılıktan çıkarılan kişi mirastan pay alamaz ve tenkis davası açamaz. Mirasbırakan aksini belirtmemişse, çıkarılan kişinin payı onun altsoyuna geçer; yani çıkarma, çıkarılanın çocuklarını kural olarak etkilemez.
Borç Ödemeden Aciz Nedeniyle Çıkarma
Hakkında borç ödemeden aciz belgesi bulunan altsoy, saklı payının yarısı oranında mirasçılıktan çıkarılabilir; ancak bu yarı, çıkarılanın doğmuş ve doğacak çocuklarına bırakılmalıdır (TMK m. 513). Bu düzenleme, mirasın alacaklılara gitmesini önlerken torunları korumayı amaçlar.
Mirastan Yoksunluk ile Farkı
Mirastan yoksunluk (TMK m. 578), mirasbırakanı öldürme gibi ağır fiillerde kanun gereği kendiliğinden gerçekleşir; mirasçılıktan çıkarma ise mirasbırakanın iradesine dayanır.
Sık Sorulan Sorular
Mirasçılıktan çıkarma noter önünde mi yapılır?
Geçerli bir ölüme bağlı tasarrufla yapılmalıdır; resmi vasiyetname noterde, el yazılı vasiyetname ise şekil şartlarına uyularak düzenlenebilir.
Çıkarılan çocuğun çocukları mirasçı olur mu?
Mirasbırakan aksini belirtmedikçe çıkarılan kişinin payı onun altsoyuna geçer.
Haksız çıkarmaya karşı ne yapılabilir?
Çıkarılan mirasçı dava açarak çıkarma sebebinin gerçek olmadığını ileri sürebilir ve saklı payını talep edebilir.
Çerkezköy, Kapaklı, Saray ve Tekirdağ’da miras ve tereke işlemleriniz için miras hukuku sayfamızı inceleyebilir, dosyanızın değerlendirilmesi için bize ulaşabilirsiniz.
2016’dan bu yana avukat; Tekirdağ Çerkezköy’de serbest avukatlık, arabuluculuk ve hukuki danışmanlık hizmeti vermektedir.
HakkındaBu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Somut olayınıza ilişkin değerlendirme için bir avukata danışmanız önerilir.