Kıdem Tazminatı: Kimler Alabilir, Nasıl Hesaplanır?

Kıdem tazminatı, aynı işverene bağlı olarak belirli bir süre çalışmış işçiye, iş sözleşmesinin kanunda sayılan sebeplerle sona ermesi hâlinde ödenen tazminattır. 1475 sayılı İş Kanunu’nun yürürlükte kalan 14. maddesinde düzenlenmiştir.

Kıdem Tazminatı Şartları

• İşçinin aynı işverene bağlı olarak en az bir yıl çalışmış olması,
• Sözleşmenin şu hâllerden biriyle sona ermesi:
• İşveren tarafından ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırılık dışındaki bir sebeple feshedilmesi,
• İşçi tarafından haklı nedenle feshedilmesi (ücretin ödenmemesi, mobbing, sağlık sebepleri gibi),
• Askerlik görevi nedeniyle ayrılma,
• Emeklilik veya yaş dışındaki şartları tamamlayarak ayrılma,
• Kadın işçinin evlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde kendi isteğiyle ayrılması,
• İşçinin ölümü (bu durumda hak mirasçılarına geçer).

Haklı bir neden olmadan istifa eden işçi kural olarak kıdem tazminatı alamaz.

Nasıl Hesaplanır?

Her tam çalışma yılı için işçiye 30 günlük brüt ücreti tutarında kıdem tazminatı ödenir; bir yıldan artan süreler için oranlama yapılır. Hesaplamada giydirilmiş ücret esas alınır; yani çıplak ücrete ek olarak düzenli ödenen yol, yemek, ikramiye ve benzeri menfaatler de eklenir. Kıdem tazminatı, her yıl Ocak ve Temmuz aylarında güncellenen tavan tutarı aşamaz. Tazminattan yalnızca damga vergisi kesilir.

Zamanaşımı ve Faiz

Kıdem tazminatı alacağı, sözleşmenin sona erdiği tarihten itibaren beş yıllık zamanaşımına tabidir. Geç ödenmesi hâlinde mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı uygulanır. Dava açmadan önce zorunlu arabuluculuk yoluna başvurulmalıdır.

İhbar Tazminatından Farkı

Kıdem tazminatı çalışma süresinin karşılığıyken, ihbar tazminatı bildirim sürelerine uyulmamasının yaptırımıdır. Ayrıntılar için kıdem ve ihbar tazminatı arasındaki fark yazımızı inceleyebilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Kıdem tazminatı brüt mü net mi hesaplanır?

Brüt giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanır; yalnızca damga vergisi kesilir, gelir vergisi kesilmez.

Kıdem tazminatı tavanı nedir?

Kıdem tazminatı tavanı her yıl Ocak ve Temmuz aylarında güncellenir; bir yıllık çalışma için ödenecek tutar bu tavanı aşamaz.

Emeklilikten sonra çalışmaya devam edersem ne olur?

Emekli olup aynı işyerinde çalışmaya devam edenler için kıdem tazminatı, yeni çalışma dönemi bakımından ayrıca değerlendirilir.

Kıdem tazminatı ne zaman ödenmelidir?

Sözleşmenin sona ermesiyle birlikte muaccel olur; geç ödenirse mevduata uygulanan en yüksek faiz istenebilir.

Çerkezköy, Kapaklı, Çorlu ve Tekirdağ’daki fabrika ve iş yerlerinde çalışan işçiler ile işverenler için iş ve sosyal güvenlik hukuku sayfamızı inceleyebilir, dosyanızın değerlendirilmesi için bize ulaşabilirsiniz.