Ücret alacağı, işçinin çalışmasının karşılığı olan ücretin zamanında veya tam olarak ödenmemesi hâlinde ortaya çıkar. Maaşın geç ödenmesi, eksik ödenmesi ya da hiç ödenmemesi işçiye önemli haklar tanır.
Ücret Ne Zaman Ödenmelidir?
Ücret en geç ayda bir ödenir; iş sözleşmeleriyle veya toplu iş sözleşmeleriyle ödeme süresi bir haftaya kadar indirilebilir (İş Kanunu m. 32). Ücretin Türk parası ile ve kural olarak banka hesabına yatırılması gerekir.
Ücreti Ödenmeyen İşçinin Hakları
Çalışmaktan Kaçınma Hakkı
Ücreti ödeme gününden itibaren yirmi gün içinde mücbir bir neden dışında ödenmeyen işçi, iş görme borcunu yerine getirmekten kaçınabilir (İK m. 34). Bu durum, kişisel kararla iş bırakma olduğu için grev sayılmaz ve işçinin sözleşmesi bu nedenle feshedilemez.
Haklı Nedenle Fesih
Ücretin kanun veya sözleşme hükümlerine uygun olarak ödenmemesi, işçiye iş sözleşmesini haklı nedenle derhâl feshetme hakkı verir (İK m. 24/II-e). Bu durumda işçi, şartları varsa kıdem tazminatı talep edebilir; ancak haklı nedenle kendisi fesih yaptığından ihbar tazminatı alamaz. Fesih bildiriminin yazılı ve gerekçeli yapılması (örneğin noter aracılığıyla) önerilir.
Gecikme Faizi
Ödenmeyen ücret için mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı uygulanır.
Eksik Gösterilen Ücret
Ücretin bir kısmının elden ödenip SGK’ya asgari ücret üzerinden bildirilmesi sık karşılaşılan bir durumdur. Gerçek ücretin tespiti tanık beyanları, banka hareketleri ve emsal ücret araştırmasıyla yapılır. Bu durum hem tazminat hesaplamalarını hem de emeklilik haklarını etkiler; SGK kayıtlarının düzeltilmesi için hizmet tespit davası gündeme gelebilir.
Zamanaşımı ve Dava Yolu
Ücret alacakları beş yıllık zamanaşımına tabidir. Dava açmadan önce zorunlu arabuluculuk yoluna başvurulmalıdır. Ücret alacağına ilişkin belgeler (bordrolar, banka dökümleri, yazışmalar) erken aşamada toplanmalıdır.
Sık Sorulan Sorular
Maaşım geç yatıyor, ne yapabilirim?
Ücretin ödeme gününden itibaren yirmi gün içinde ödenmemesi hâlinde çalışmaktan kaçınabilir veya sözleşmeyi haklı nedenle feshedebilirsiniz.
Elden ödenen maaş nasıl ispatlanır?
Tanık beyanları, emsal ücret araştırması, yazışmalar ve banka hareketleriyle gerçek ücret ispatlanabilir.
Ücret alacağı için dava açmadan önce ne yapılmalı?
Önce zorunlu arabuluculuk yoluna başvurulmalı; anlaşma sağlanamazsa iş mahkemesinde dava açılmalıdır.
Çerkezköy, Kapaklı, Çorlu ve Tekirdağ’daki fabrika ve iş yerlerinde çalışan işçiler ile işverenler için iş ve sosyal güvenlik hukuku sayfamızı inceleyebilir, dosyanızın değerlendirilmesi için bize ulaşabilirsiniz.
2016’dan bu yana avukat; Tekirdağ Çerkezköy’de serbest avukatlık, arabuluculuk ve hukuki danışmanlık hizmeti vermektedir.
HakkındaBu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Somut olayınıza ilişkin değerlendirme için bir avukata danışmanız önerilir.