Miras paylaşımı, mirasbırakandan kalan mal varlığının mirasçılar arasında kanuna veya vasiyetnameye uygun biçimde bölüştürülmesidir. Mirasçılar paylaşma yapılana kadar terekenin tamamı üzerinde elbirliği ile hak sahibidir; yani tek başlarına tasarruf edemezler.
Yasal Mirasçılar ve Payları
Türk Medeni Kanunu zümre sistemini benimser:
- Birinci zümre: Mirasbırakanın altsoyu (çocukları, torunları),
- İkinci zümre: Ana ve babası ile onların altsoyu (kardeşler),
- Üçüncü zümre: Büyükanne ve büyükbabalar ile onların altsoyu.
Önceki zümrede mirasçı varsa sonraki zümre mirasçı olamaz.
Sağ Kalan Eşin Payı
Sağ kalan eş, birlikte mirasçı olduğu zümreye göre pay alır (TMK m. 499):
- Altsoy ile birlikte: mirasın dörtte biri,
- Ana-baba zümresi ile birlikte: mirasın yarısı,
- Büyükana-büyükbaba zümresi ile birlikte: mirasın dörtte üçü,
- Bunlar yoksa: mirasın tamamı.
Paylaşım Yolları
Anlaşmalı Paylaşım
Mirasçılar anlaşırsa yazılı paylaşma sözleşmesi yapılabilir (TMK m. 676). Taşınmazlar için tapuda tüm mirasçıların katılımıyla işlem yapılır. Anlaşmalı paylaşım en hızlı ve en az masraflı yoldur.
Mahkeme Yoluyla Paylaşım
Anlaşma sağlanamazsa mirasçılardan biri, sulh hukuk mahkemesinde paylaşma veya ortaklığın giderilmesi davası açabilir. Bu davalarda zorunlu arabuluculuk aşaması bulunmaktadır.
Paylaşımda Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Mirasbırakanın sağlığında yaptığı bağışlar ve devirler, saklı payları zedeliyorsa tenkis davası gündeme gelebilir,
- Danışıklı devirler için muris muvazaası davası açılabilir,
- Mirasbırakanın borçları terekeden ödenir; borç fazlaysa mirasın reddi değerlendirilmelidir.
Veraset ve İntikal Vergisi
Mirasçılar, ölüm Türkiye’de gerçekleşmiş ve mirasçılar Türkiye’de bulunuyorsa kural olarak dört ay içinde veraset ve intikal vergisi beyannamesi vermelidir. Kanunda belirtilen istisna tutarları her yıl güncellenir. Beyanname verilmeden tapuda intikal işlemi yapılamaz.
İşlemlere başlamak için öncelikle mirasçılık belgesi alınması gerekir.
Sık Sorulan Sorular
Kardeşler mirastan eşit pay alır mı?
Aynı zümredeki mirasçılar kural olarak eşit pay alır; kız ve erkek çocuklar arasında fark yoktur.
Mirasçılardan biri paylaşmaya yanaşmazsa ne olur?
Diğer mirasçılar arabuluculuk sonrası ortaklığın giderilmesi davası açabilir.
Miras kalan ev satılmadan bölünebilir mi?
İmar mevzuatı ve taşınmazın niteliği uygunsa aynen taksim mümkündür; değilse satış yoluyla ortaklık giderilir.
Çerkezköy, Kapaklı, Saray ve Tekirdağ’da miras ve tereke işlemleriniz için miras hukuku sayfamızı inceleyebilir, dosyanızın değerlendirilmesi için bize ulaşabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Somut olayınıza ilişkin değerlendirme için bir avukata danışmanız önerilir.